Przejdź do treści

Zakładka Topologia terenu

Zakładka Topologia terenu (oznaczona ikoną góry ze strzałkami w bocznym panelu narzędziowym) to zaawansowany zestaw narzędzi przeznaczony do rzeźbienia i modyfikacji ukształtowania powierzchni mapy.

Umożliwia płynne modelowanie terenu za pomocą pędzli, precyzyjną edycję pojedynczych węzłów siatki wysokościowej, automatyczne formowanie nasypów drogowych i kolejowych, konfigurację tafli wodnych oraz bezpośredni import rzeczywistych danych wysokościowych (Numerycznych Modeli Terenu – NMT / DEM / LiDAR / SRTM).

Topologia terenu

1. Pasek górny: Import wysokości i siatka pomocnicza

Na samej górze panelu znajdują się dwa narzędzia globalne:

  • IMPORT ALTITUDE DATA (przycisk z ikoną kuli ziemskiej) – otwiera okno importu wysokościomierza satelitarnego i geodezyjnego.
  • GRID (checkbox) – włącza lub wyłącza wizualizację siatki topograficznej bezpośrednio na powierzchni terenu, co ułatwia orientację w ukształtowaniu powierzchni.

2. Import wysokości ze źródeł zewnętrznych (Import altitude data)

Okno importu pozwala na zasilenie siatki kafla danymi z profesjonalnych serwisów kartograficznych i misji satelitarnych:

Okno importu danych wysokościowych

Wybór kafla docelowego

  1. W polach X oraz Y wyświetlane są współrzędne aktualnie wybranego sektora terenu.
  2. Kliknięcie przycisku SELECT TILE pozwala na interaktywne kliknięcie lewym przyciskiem myszy na dowolny kafel na mapie w celu ustawienia go jako celu importu.

Dostępne źródła danych:

  • Zastosowanie: Mapy z terenu Polski (najwyższa dostępna dokładność geodezyjna rzędu 1 metra).
  • Zasada działania: Na podstawie współrzędnych geograficznych kafla pobiera dane Numerycznego Modelu Terenu bezpośrednio z państwowych zasobów Geoportalu w formacie siatkowym ARC/INFO ASCII Grid (.asc).
  • Użycie: Wystarczy kliknąć przycisk IMPORT pod sekcją Geoportalu – edytor automatycznie przeliczy układ współrzędnych i zaaplikuje wysokości.
  • Zastosowanie: Mapy z całego świata oparte na danych radarowych misji wahadłowca kosmicznego Endeavour.
  • Tryb lokalny: Wskaż folder na dysku zawierający archiwa .hgt.zip za pomocą przycisku BROWSE, a następnie kliknij IMPORT.
  • Tryb sieciowy (URL): Wpisz bezpośredni adres URL do pliku archiwum w polu URL TO .HGT.ZIP FILES i zatwierdź przyciskiem IMPORT: Przykładowe źródła: 1 2
  • Zastosowanie: Globalne pokrycie wysokościowe oparte na infrastrukturze Google.
  • Wymagania: Wymagany własny klucz API wklejony w polu API KEY (REQUIRED).
  • Ustawienia: Lista rozwijana SELECT RESOLUTION pozwala zdefiniować gęstość próbkowania siatki (np. co 10M). Im niejsza zostanie wybrana wartość, tym dokładniejsze będą dane, ale aplikacja będzie musiała wykonać więcej zapytań.
  • Zastosowanie: Otwarta, bezpłatna alternatywa dla komercyjnych usług wysokościowych.
  • Wymagania: Klucz API jest opcjonalny (API KEY (OPTIONAL)).
  • Ustawienia: Wybór rozdzielczości z listy rozwijanej (np. 10M) oraz zatwierdzenie przyciskiem IMPORT. Im niejsza zostanie wybrana wartość, tym dokładniejsze będą dane, ale aplikacja będzie musiała wykonać więcej zapytań.

3. Tryby edycji: Pędzel (Brush) vs Węzły (Nodes)

Tuż pod paskiem importu znajduje się przełącznik wyboru sposobu manipulacji terenem:

  • BRUSH – rzeźbienie organiczne za pomocą pędzla 3D o regulowanym promieniu i sile.
  • NODES – chirurgiczna edycja konkretnych wierzchołków siatki geometrycznej terenu.

4. Praca w trybie pędzla (Brush)

W trybie pędzla kursor myszy na terenie zamienia się w trójwymiarowy obrys wskazujący obszar działania:

A. Kształt pędzla

  • CIRCLE – pędzel kołowy o gładkim, promieniowym zanikaniu siły ku krawędziom (SmoothStep).
  • SQUARE – pędzel kwadratowy, przydatny przy formowaniu regularnych nasypów, wykopów fundamentowych i krawędzi dróg.

B. Działania pędzla

  • HIGHER (strzałka w górę) – płynne podnoszenie terenu w obrębie pędzla przy wciśniętym lewym przycisku myszy.
  • LOWER (strzałka w dół) – obniżanie terenu w obrębie pędzla.
  • SET HEIGHT TO VALUE – wyrównywanie wysokości terenu do konkretnej wartości liczbowej:
    • Wartość docelową wpisuje się w polu obok (np. 20.000 m).
    • Przycisk z ikoną próbnika / pipety pozwala na pobranie wysokości z dowolnego klikniętego punktu terenu.
  • SET HEIGHT TO SPLINE – automatyczne dociąganie i podnoszenie terenu do wysokości przebiegającego w pobliżu splinu drogowego lub torowego, zapobiegając niekontrolowanemu zasypaniu jezdni:
    • Offset w centrum pędzla (pierwsze pole, np. -0.50) – dodatkowa wartość przesunięcia wysokości aplikowana w środkowej strefie pędzla (np. wpisanie wartości ujemnej obniża teren bezpośrednio w osi drogi lub torowiska, tworząc idealne koryto pod konstrukcję nawierzchni lub podsypkę tłuczniową).
    • Offset wysokości względem splinu (drugie pole, np. -1.00) – bazowy limit wysokości terenu mierzony względem powierzchni splinu (np. wartość -1.00 sprawia, że pędzel podnosi teren maksymalnie do poziomu 1 metra poniżej niwelety drogi, co eliminuje problem przebijania się gruntu przez asfalt).

C. Parametry pędzla

  • BRUSH SIZE (suwak i pole tekstowe) – średnica / promień oddziaływania pędzla w metrach (np. 10.00).
  • SPEED (suwak i pole tekstowe) – prędkość (intensywność) deformacji terenu podczas przeciągania myszą.

Automatyczna adaptacja obiektów

Podczas modelowania terenu pędzlem obiekty scenerii znajdujące się w modyfikowanym obszarze automatycznie dopasowują swoją wysokość do nowo powstałej rzeźby terenu, co zapobiega ich zapadaniu się pod grunt lub lewitowaniu.

Wyjątek: Automatyczna adaptacja nie dotyczy obiektów z parametrem [absheight] (wysokość absolutna) – obiekty te zachowują stałą, bezwzględną wysokość w świecie niezależnie od zmian ukształtowania terenu pod nimi.

5. Kształtowanie nasypów i skarp (Set terrain to spline)

Narzędzie eliminuje konieczność ręcznego rzeźbienia poboczy wzdłuż długich odcinków dróg i torowisk:

Parametr Opis
HORIZONTAL OFFSET (np. 5.00) Szerokość płaskiej półki (pobocza) w metrach mierzonej od krawędzi splinu.
ANGLE (np. 30.00) Kąt nachylenia skarpy w stopniach, pod jakim teren opada lub wznosi się od krawędzi półki do naturalnego poziomu gruntu.

Procedura tworzenia nasypu:

  1. Ustal żądany odstęp poziomy oraz kąt nachylenia skarpy.
  2. Kliknij przycisk SET TERRAIN TO SPLINE – edytor przejdzie w tryb wskazywania:
    • Najechanie kursorem na splin podświetli go na żółto.
    • Kliknięcie LPM zaznacza splin (podświetlenie na turkusowo). Możesz zaznaczyć wiele splinów jednocześnie.
    • Przytrzymanie klawisza Ctrl i kliknięcie usuwa dany splin z zaznaczenia.
  3. Kliknij przycisk SET TERRAIN TO SPLINE ponownie – edytor automatycznie uformuje idealny nasyp wzdłuż całej długości zaznaczonych odcinków i zaktualizuje kafelki terenu.
  4. Klawisz Esc lub PPM anuluje tryb wyboru bez wprowadzania zmian.

6. Praca w trybie węzłów (Nodes)

Przełączenie na tryb NODES aktywuje bezpośrednią manipulację wierzchołkami siatki terenu (w siatce 60×60 punktów):

Tryb edycji węzłów

Zaznaczanie wierzchołków:

  • Kliknięcie LPM na węźle zaznacza pojedynczy punkt.
  • Przeciągnięcie myszą z wciśniętym LPM tworzy ramkę zaznaczenia prostokątnego (box selection), umożliwiając wybór grupy punktów.
  • Przytrzymanie klawisza Ctrl pozwala na dodawanie lub odejmowanie kolejnych węzłów od zaznaczenia.

Modyfikacja wysokości:

  • Klawisz Z (Interaktywne przesuwanie):
    1. Zaznacz interesujące Cię węzły.
    2. Naciśnij klawisz Z na klawiaturze.
    3. Przesuwaj mysz w osi pionowej (góra / dół), aby na żywo modyfikować wysokość zaznaczonych punktów.
    4. Kliknij LPM lub wciśnij Esc, aby zatwierdzić nową wysokość.
  • Pole numeryczne Z:
    • Wpisanie konkretnej wartości w polu tekstowym Z w panelu bocznym ustawia jednakową, absolutną wysokość dla wszystkich aktualnie zaznaczonych węzłów.

7. Zbiorniki i tafle wody (Water)

Sekcja dedykowana definiowaniu powierzchni wody na kaflu:

  • Checkbox WATER – włącza lub wyłącza obecność tafli wody na aktualnie edytowanym kaflu.
  • Suwak poziomu wody – reguluje wysokość tafli wody dla całego kafla jednocześnie.
  • Cztery pola narożników (0.000 / 0.000 / 0.000 / 0.000):
    • Silnik OMSI 2 definiuje taflę wody poprzez 4 wysokości w narożnikach kafla.
    • Umożliwia to tworzenie nie tylko idealnie płaskich jezior i stawów, ale także pochyłych rzek i cieków wodnych o naturalnym spadku.

8. Narzędzia globalne kafla (Dół panelu)

Na samym dole panelu znajdują się dwa narzędzia do operacji masowych:

Zmiana wysokości całego kafla (Reduce or increase height whole tile)

Umożliwia precyzyjne podniesienie lub obniżenie całej siatki wysokościowej wybranego sektora terenu z podglądem na żywo w scenie 3D:

  1. Kliknij przycisk REDUCE OR INCREASE HEIGHT WHOLE TILE na dole panelu.
    • Przycisk zmieni etykietę na Confirm height change.
    • Edytor przejdzie w tryb wskazywania kafla – najechanie kursorem myszy na kafel podświetli jego granice żółtą ramką.
  2. Kliknij lewym przyciskiem myszy (LPM) na kafel, którego wysokość chcesz zmodyfikować.
    • Wybrany sektor zostanie podświetlony zieloną ramką.
    • W panelu odblokuje się pole wartości METERS (domyślnie 1.00) oraz przyciski zmiany wysokości:
      • Przycisk ze strzałką w górę (▲) – podnosi cały kafel o zadaną w polu liczbę metrów.
      • Przycisk ze strzałką w dół (▼) – obniża cały kafel o zadaną w polu liczbę metrów.
    • Każde kliknięcie strzałki natychmiast przelicza i wyświetla podgląd ukształtowania terenu na żywo w widoku 3D. Wartość przesunięcia można akumulować, klikając przyciski wielokrotnie.
  3. Zatwierdź lub anuluj operację:
    • Zatwierdzenie: Kliknij przycisk Confirm height change – nowa wysokość zostanie zapisana w sektorze mapy, a kafel zostanie przeładowany.
    • Anulowanie: Wciśnij klawisz Esc (lub opuść tryb bez zmian) – operacja zostanie anulowana, a kafel natychmiast powróci do swojej pierwotnej wysokości.

Zszywanie krawędzi między kaflami (Fix connection between tiles)

Narzędzie naprawcze eliminujące szczeliny i pęknięcia geometrii między sąsiadującymi kafelkami:

  1. Kliknij przycisk FIX CONNECTION BETWEEN TILES.
  2. Najedź kursorem myszy na granicę pomiędzy dwoma kafelkami – krawędź zostanie podświetlona wskaźnikiem.
  3. Kliknij lewym przyciskiem myszy, aby edytor automatycznie uśrednił i idealnie dopasował wysokości wierzchołków na całej długości styku obu sektorów.